Kodėl Lietuvoje daugėja nutukusių vaikų?

Teksto dydis:

Kodėl Lietuvoje daugėja nutukusių vaikų?

2016-03-29 16:31

Pasaulio sveikatos organizacijos duomenimis, maždaug 6 proc. viso pasaulio vaikų iki penkerių metų amžiaus yra nutukę arba turi antsvorio. Lietuvoje per du dešimtmečius tokių vaikų padaugėjo net 7-iais procentais. Mitybos specialistų susirūpinimą kelia, kad sparčiai daugėja ir nutukusių ikimokyklinukų,  kurių didžioji dalis dieną praleidžia darželyje ir ten yra maitinami bent tris kartus per dieną. Sveikos mitybos ekspertų teigimu, per pastaruosius keletą metų ugdymo įstaigų maitinimo sistema pažengė į priekį, tačiau tobulėti dar yra kur – nuo sveikesnių patiekalų vaikams iki pačių darbuotojų požiūrio į sveiką mitybą.

„Atsižvelgti į individualius vaiko norus ugdymo įstaigų darbuotojai, deja, neturi galimybių, todėl dažniausiai valgiaraštis sudaromas pagal bendrus reikalavimus ir rekomendacijas. Atskiras valgiaraštis vaikui sudaromas, jei tėvai pateikia gydytojo pažymą apie tam tikrų produktų netoleravimą ar alerginę reakciją – teigia „Tikra mityba“ sveikatai palankaus maisto technologė Raminta Bogušienė. – Nors valgiaraštis atitinka nustatytas angliavandenių, baltymų, riebalų ir kalorijų normas, tačiau nėra atsižvelgiama į kitų vertingų medžiagų, tokių kaip skaidulinės bei mineralinės medžiagos, vitaminai ar antioksidantai, kiekius. Vaikai gauna nemažą kiekį mėsos, tačiau menkos vertės – riebi, sunkiai virškinama mėsa yra patiekiama dažniau, nei, pavyzdžiui, šviežia, „gryna“ paukštienos krūtinėlė.“

Pasak „Tikra mityba“ direktorės Danguolės Gasparavičienės, vištiena yra puikus baltymų šaltinis ir statybinė organizmo medžiaga, būtina augančiam vaiko organizmui. Greitai ir lengvai virškinamą bei pasisavinamą vištieną rekomenduojama patiekti vaikams dažniau, nei riebią mėsą ar jos gaminius. Dažnai vaikams greta pusryčių košės patiekiami sumuštiniai su menkos maistinės vertės batonu bei virta, vadinama „daktariška“ dešra. Ir, nors abu produktai patenkina rekomenduojamų kalorijų kiekį, organizmui naudos iš jų nedaug. Pasak specialistės, panaši situacija yra ir su kitais produktais – vyrauja miltiniai, bulviniai patiekalai, riebūs padažai, trūksta šviežių daržovių ir vaisių, kurių, vietoj 400 g per dieną, vaikai gauna vos 200 g. Ekspertė apgailestauja, kad ugdymo įstaigose tinkamą mėsos paruošimą dažnai apriboja turima technologinė įranga ir vietoj konvekcinių krosnelių, kuriose galima ruošti patiekalus garuose, maisto gamybai tenka rinktis keptuves.

R. Bogušienė atkreipia dėmesį, kad Lietuvoje nėra vaikų sveikatai palankios mitybos ugdymo programos, kaip muzikos ar menų užsiėmimuose, nors, jos nuomone, valgymo kultūros vaikai turėtų būti mokomi jau nuo mažų dienų. Ekspertės teigimu, svarbu ne tik suplanuoti tinkamus valgiaraščius, bet ir ugdymo įstaigų virtuvės personalą bei likusią bendruomenės dalį išmokyti sąmoningumo ir keisti požiūrį į nusistovėjusius mitybos principus: „Darželiuose neretai girdžiu, kaip vaikai raginami suvalgyti viską, kas patiekta – tai nėra normalu. Vaikai patys žino, kiek jiems reikia suvalgyti, o suaugusieji, kurie dažnai galvoja kitaip, gali sutrikdyti įgimtą saikingumo jausmą. Be to, vaikų apetitą ir nuomonę apie patiekalą dažnai lemia išvaizda – jeigu maistas į lėkštę įdėtas netvarkingai ar skęsta padaže, greičiausiai vaikas jo valgyti nenorės.“ Anot specialistės, labai svarbu ne tik patiekti sveiką maistą, bet ir ugdyti vaiko žinias apie jį – pamokėlių metu pasakoti apie naudingus ir kenksmingus produktus, galimas pasekmes organizmui. Ikimokyklinio amžiaus vaikai turėtų žinoti, kodėl paukštienos krūtinėlė ar žuvis naudingesnė už mėsainį, vaisiai – už saldumynus, o arbata ar sultys – už gazuotus gėrimus.

Specialistės atkreipia dėmesį, kad dėl didėjančio mažamečių nutukimo  atsakomybę ypač turėtų jausti tėvai. Nors darželyje draudžiama patiekti rūkytus mėsos gaminius, produktus su iš dalies hidrintais riebalais, bulvių traškučius, itin sūrius ar saldžius produktus bei patiekalus, šie „skanėstai“ dažnai vaikus pasiekia namuose. Tėvai raginami ne tik riboti nerekomenduotinų produktų kiekį, bet ir rinktis kiek įmanoma sveikesnį maisto apdorojimą: virti vandenyje, troškinti ar kepti konvekcinėje krosnelėje. Taip pat patariama dažniau rinktis liesą mėsą – paukštieną, mitybą paįvairinti žuvimi, ankštinių kultūrų produktais, daržovėmis bei vaisiais. Svarbu atminti, kad vaikų valgymo kultūra pirmiausia formuojasi namuose, stebint tėvus ir ragaujant jų pagamintą maistą. Namie sveikai valgantis vaikas, tikėtina, ir mokykloje, ir po pamokų pirmenybę teiks kokybiškiems produktams.

Komentuoti

Skaitytojų komentarai (132)

Zara Mateo 2021-11-29 18:57

Mulțumesc domnule pentru vrăjile dumneavoastră autentice. Mă numesc Zara Matteo. Este cu adevărat incredibil și nu am experimentat așa ceva în viața mea. Înainte să vă cunosc, domnule, am încercat toate mijloacele posibile pentru a-mi recupera soțul, dar de fapt mi-am dat seama că nimic nu mergea pentru mine și că soțul meu a dezvoltat multă ură pentru mine. Am crezut că nu există nicio speranță să mă reîntâlnesc cu fostul meu soț. Dar când am citit recenzii bune despre modul în care DR ISIKOLO îi ajută pe alții, am decis să-i trimit un e-mail pentru a încerca și am făcut tot ce mi-a spus el și am avut încredere în el și i-am urmat instrucțiunile așa cum mi-a garantat în 48 de ore, și exact atunci m-a sunat fostul meu. Domnule, suntem mai mulțumiți acum ca niciodată. Totul arată perfect și atât de natural! Vă mulțumesc mult domnule pentru vrăjile dumneavoastră autentice și incontestabile. Iată din nou e-mail-ul lui: isikolosolutionhome@gmail.com De asemenea, îl puteți WhatsApp pe +2348133261196. Mulțumesc domnule pentru ajutor.

Nora Pepe 2021-11-28 14:59

Îți mulțumesc mult DOCTOR ISIKOLO că l-ai făcut pe fostul meu iubit să se întoarcă la mine. Numele meu este Nora Pepe și scriu această mărturie minunată în privința acestui om. Mi-a împlinit toate dorințele. Iubitul meu și cu mine ne-am întâlnit de mai bine de 3 ani și, deși am avut atâtea certuri, nu ne-am gândit niciodată la o despărțire. Într-o zi, m-a sunat la telefon spunându-mi că s-a săturat de relație și nu poate vedea nicăieri spre care ne îndreptăm. Au trecut luni și iubitul meu nu m-a mai contactat și nu am mai auzit de el și i-a fost deconectat telefonul mobil. Știam că trebuie să caut ajutor din cauza atât de multă dragoste pe care o am pentru el. Am contactat acest mare vrăjitor pentru că nu am mai contactat pe nimeni până acum și vă spun că, după 2 zile de contact, fostul meu iubit m-a sunat și a cerut să mă vadă și a doua zi dimineață, a purtat un inel pe deget. Sunt foarte fericită pentru că în curând voi fi o femeie căsătorită cu ajutorul acestui mare vrăjitor numit DOCTOR ISIKOLO. Am promis să vă manifest lucrările tuturor și vă rugăm să contactați acest om pentru a vă ajuta la: isikolosolutionhome@gmail.com sau WhatsApp-ul lui: +2348133261196.

Marie Lyons 2021-11-16 19:21

Da, este adevărat că DR ISIKOLO este cel mai bun vrăjitor de oriunde. Numele meu este Marie Lyons și am fost client pentru DR ISIKOLO și trebuie să vă spun că este un adevărat vrăjitor. Când am contactat acest vrăjitor, iubitul meu m-a părăsit de 2 ani și mereu mi-am dorit să-l înapoieze. L-am întâlnit pe DR ISIKOLO pentru a mă ajuta acum aproximativ o lună și am reluat legătura cu iubitul meu. Când fostul meu iubit m-a părăsit, a fost tulburare pentru mine că mi-am pălmuit sora mai mare într-o anumită dimineață pentru nimic. Acest lucru a devenit un dezastru pentru mine că am avut o traumă fiziologică și familia mea era foarte îngrijorată de sănătatea mea. După 2 ani, DR ISIKOLO a restabilit dragostea și fericirea pe care le-am împărtășit. este bine și gata să ajute pe oricine vine la el. Imediat după 2 zile, fostul meu m-a sunat și a vrut să ne întâlnim. Am fost de acord și m-am pregătit să mă întâlnesc cu el și mi-a spus că s-a simțit vinovat pentru ceea ce a făcut și că mă dorea înapoi. L-am lăudat pe DR ISIKOLO pentru lucrarea sa minunată și îl voi recomanda oricui are nevoie de un vrăjitor. Contactați-l pentru a vă ajuta și rapid la e-mailul lui E-mail: isikolosolutionhome@gmail.com sau îl puteți trimite prin WhatsApp la +2348133261196