Kodėl Lietuvoje daugėja nutukusių vaikų?

Teksto dydis:

Kodėl Lietuvoje daugėja nutukusių vaikų?

2016-03-29 16:31

Pasaulio sveikatos organizacijos duomenimis, maždaug 6 proc. viso pasaulio vaikų iki penkerių metų amžiaus yra nutukę arba turi antsvorio. Lietuvoje per du dešimtmečius tokių vaikų padaugėjo net 7-iais procentais. Mitybos specialistų susirūpinimą kelia, kad sparčiai daugėja ir nutukusių ikimokyklinukų,  kurių didžioji dalis dieną praleidžia darželyje ir ten yra maitinami bent tris kartus per dieną. Sveikos mitybos ekspertų teigimu, per pastaruosius keletą metų ugdymo įstaigų maitinimo sistema pažengė į priekį, tačiau tobulėti dar yra kur – nuo sveikesnių patiekalų vaikams iki pačių darbuotojų požiūrio į sveiką mitybą.

„Atsižvelgti į individualius vaiko norus ugdymo įstaigų darbuotojai, deja, neturi galimybių, todėl dažniausiai valgiaraštis sudaromas pagal bendrus reikalavimus ir rekomendacijas. Atskiras valgiaraštis vaikui sudaromas, jei tėvai pateikia gydytojo pažymą apie tam tikrų produktų netoleravimą ar alerginę reakciją – teigia „Tikra mityba“ sveikatai palankaus maisto technologė Raminta Bogušienė. – Nors valgiaraštis atitinka nustatytas angliavandenių, baltymų, riebalų ir kalorijų normas, tačiau nėra atsižvelgiama į kitų vertingų medžiagų, tokių kaip skaidulinės bei mineralinės medžiagos, vitaminai ar antioksidantai, kiekius. Vaikai gauna nemažą kiekį mėsos, tačiau menkos vertės – riebi, sunkiai virškinama mėsa yra patiekiama dažniau, nei, pavyzdžiui, šviežia, „gryna“ paukštienos krūtinėlė.“

Pasak „Tikra mityba“ direktorės Danguolės Gasparavičienės, vištiena yra puikus baltymų šaltinis ir statybinė organizmo medžiaga, būtina augančiam vaiko organizmui. Greitai ir lengvai virškinamą bei pasisavinamą vištieną rekomenduojama patiekti vaikams dažniau, nei riebią mėsą ar jos gaminius. Dažnai vaikams greta pusryčių košės patiekiami sumuštiniai su menkos maistinės vertės batonu bei virta, vadinama „daktariška“ dešra. Ir, nors abu produktai patenkina rekomenduojamų kalorijų kiekį, organizmui naudos iš jų nedaug. Pasak specialistės, panaši situacija yra ir su kitais produktais – vyrauja miltiniai, bulviniai patiekalai, riebūs padažai, trūksta šviežių daržovių ir vaisių, kurių, vietoj 400 g per dieną, vaikai gauna vos 200 g. Ekspertė apgailestauja, kad ugdymo įstaigose tinkamą mėsos paruošimą dažnai apriboja turima technologinė įranga ir vietoj konvekcinių krosnelių, kuriose galima ruošti patiekalus garuose, maisto gamybai tenka rinktis keptuves.

R. Bogušienė atkreipia dėmesį, kad Lietuvoje nėra vaikų sveikatai palankios mitybos ugdymo programos, kaip muzikos ar menų užsiėmimuose, nors, jos nuomone, valgymo kultūros vaikai turėtų būti mokomi jau nuo mažų dienų. Ekspertės teigimu, svarbu ne tik suplanuoti tinkamus valgiaraščius, bet ir ugdymo įstaigų virtuvės personalą bei likusią bendruomenės dalį išmokyti sąmoningumo ir keisti požiūrį į nusistovėjusius mitybos principus: „Darželiuose neretai girdžiu, kaip vaikai raginami suvalgyti viską, kas patiekta – tai nėra normalu. Vaikai patys žino, kiek jiems reikia suvalgyti, o suaugusieji, kurie dažnai galvoja kitaip, gali sutrikdyti įgimtą saikingumo jausmą. Be to, vaikų apetitą ir nuomonę apie patiekalą dažnai lemia išvaizda – jeigu maistas į lėkštę įdėtas netvarkingai ar skęsta padaže, greičiausiai vaikas jo valgyti nenorės.“ Anot specialistės, labai svarbu ne tik patiekti sveiką maistą, bet ir ugdyti vaiko žinias apie jį – pamokėlių metu pasakoti apie naudingus ir kenksmingus produktus, galimas pasekmes organizmui. Ikimokyklinio amžiaus vaikai turėtų žinoti, kodėl paukštienos krūtinėlė ar žuvis naudingesnė už mėsainį, vaisiai – už saldumynus, o arbata ar sultys – už gazuotus gėrimus.

Specialistės atkreipia dėmesį, kad dėl didėjančio mažamečių nutukimo  atsakomybę ypač turėtų jausti tėvai. Nors darželyje draudžiama patiekti rūkytus mėsos gaminius, produktus su iš dalies hidrintais riebalais, bulvių traškučius, itin sūrius ar saldžius produktus bei patiekalus, šie „skanėstai“ dažnai vaikus pasiekia namuose. Tėvai raginami ne tik riboti nerekomenduotinų produktų kiekį, bet ir rinktis kiek įmanoma sveikesnį maisto apdorojimą: virti vandenyje, troškinti ar kepti konvekcinėje krosnelėje. Taip pat patariama dažniau rinktis liesą mėsą – paukštieną, mitybą paįvairinti žuvimi, ankštinių kultūrų produktais, daržovėmis bei vaisiais. Svarbu atminti, kad vaikų valgymo kultūra pirmiausia formuojasi namuose, stebint tėvus ir ragaujant jų pagamintą maistą. Namie sveikai valgantis vaikas, tikėtina, ir mokykloje, ir po pamokų pirmenybę teiks kokybiškiems produktams.

Komentuoti

Skaitytojų komentarai (132)

Vanessa Erik 2021-10-12 12:15

DR ISIKOLO a făcut-o din nou pentru mine după ce m-a ajutat să-l recuperez pe soțul meu. Vreau să anunț lumea despre DR ISIKOLO, marele jucător de vrăji care mi-a adus înapoi soțul meu, când am crezut că orice speranță s-a pierdut. așa că l-am contactat și am respectat tot ce mi-a spus să fac și într-adevăr, am obținut rezultatul în 48 de ore, așa cum m-a asigurat. DR ISIKOLO și-a folosit vraja lui puternică pentru a-mi pune un zâmbet pe față, aducându-mi bărbatul cu vraja lui, la început am crezut că visez când soțul meu s-a întors la mine în genunchi implorându-mă să o iert și să o accept înapoi și chiar de atunci el mă iubește mai mult decât mă așteptam vreodată, așa că mi-am jurat sinele că voi anunța lumea despre DR ISIKOLO pentru că este un om grozav. Ai probleme în relația ta? partenerul tău s-a despărțit de tine și încă îl iubești și îl vrei înapoi? Ai probleme cu finanțele tale? sau aveți nevoie de ajutor de orice fel, atunci contactați DR ISIKOLO astăzi pentru că vă garantez 100% că vă va ajuta la fel cum m-a ajutat. Site-ul DR ISIKOLO: https://isikololovetemple.com și adresa de e-mail este: [email protected] sau WhatsApp lui pe: +2348133261196.

Vanessa Erik 2021-10-12 11:58

DR ISIKOLO a făcut-o din nou pentru mine după ce m-a ajutat să-l recuperez pe soțul meu. Vreau să anunț lumea despre DR ISIKOLO, marele jucător de vrăji care mi-a adus înapoi soțul meu, când am crezut că orice speranță s-a pierdut. așa că l-am contactat și am respectat tot ce mi-a spus să fac și într-adevăr, am obținut rezultatul în 48 de ore, așa cum m-a asigurat. DR ISIKOLO și-a folosit vraja lui puternică pentru a-mi pune un zâmbet pe față, aducându-mi bărbatul cu vraja lui, la început am crezut că visez când soțul meu s-a întors la mine în genunchi implorându-mă să o iert și să o accept înapoi și chiar de atunci el mă iubește mai mult decât mă așteptam vreodată, așa că mi-am jurat sinele că voi anunța lumea despre DR ISIKOLO pentru că este un om grozav. Ai probleme în relația ta? partenerul tău s-a despărțit de tine și încă îl iubești și îl vrei înapoi? Ai probleme cu finanțele tale? sau aveți nevoie de ajutor de orice fel, atunci contactați DR ISIKOLO astăzi pentru că vă garantez 100% că vă va ajuta la fel cum m-a ajutat. Site-ul DR ISIKOLO: https://isikololovetemple.com și adresa de e-mail este: [email protected] sau WhatsApp lui pe: +2348133261196.

Sandra Filipova 2021-10-11 21:09

Mă simt atât de vesel astăzi pentru că fac parte din cei care se bucură, din cauza ajutorului pe care mi l-a dat DR ISIKOLO pentru că mi-am revenit soțul. Sunt căsătorit de 6 ani și a fost atât de groaznic pentru că soțul meu mă înșela și căuta un divorț. Dar când am dat peste mărturii vesele despre DR ISIKOLO pe internet postate de mai mulți oameni. Așa că am decis să iau legătura cu el și i-am explicat situația mea și apoi îi cer ajutorul, dar spre marea mea surpriză mi-a spus că mă va ajuta cu cazul meu pentru că nu există nicio problemă fără o soluție. mi-a spus ce să fac, am făcut și a lucrat pentru mine, iar soțul meu s-a întors la mine după 2 zile, așa cum a promis, iar dragostea și fericirea au fost restabilite. Voi continua să depun mărturie pe internet, deoarece DR ISIKOLO este cu adevărat un ajutor pe care Dumnezeu la trimis să ne ajute pe toți. De ce să nu îl contactați acum pe DR ISIKOLO dacă vă confruntați cu orice provocări din viața de relație. Puteți contacta adresa sa de e-mail: [email protected] sau WhatsApp-ul său la: +2348133261196.