Kodėl Lietuvoje daugėja nutukusių vaikų?

Teksto dydis:

Kodėl Lietuvoje daugėja nutukusių vaikų?

2016-03-29 16:31

Pasaulio sveikatos organizacijos duomenimis, maždaug 6 proc. viso pasaulio vaikų iki penkerių metų amžiaus yra nutukę arba turi antsvorio. Lietuvoje per du dešimtmečius tokių vaikų padaugėjo net 7-iais procentais. Mitybos specialistų susirūpinimą kelia, kad sparčiai daugėja ir nutukusių ikimokyklinukų,  kurių didžioji dalis dieną praleidžia darželyje ir ten yra maitinami bent tris kartus per dieną. Sveikos mitybos ekspertų teigimu, per pastaruosius keletą metų ugdymo įstaigų maitinimo sistema pažengė į priekį, tačiau tobulėti dar yra kur – nuo sveikesnių patiekalų vaikams iki pačių darbuotojų požiūrio į sveiką mitybą.

„Atsižvelgti į individualius vaiko norus ugdymo įstaigų darbuotojai, deja, neturi galimybių, todėl dažniausiai valgiaraštis sudaromas pagal bendrus reikalavimus ir rekomendacijas. Atskiras valgiaraštis vaikui sudaromas, jei tėvai pateikia gydytojo pažymą apie tam tikrų produktų netoleravimą ar alerginę reakciją – teigia „Tikra mityba“ sveikatai palankaus maisto technologė Raminta Bogušienė. – Nors valgiaraštis atitinka nustatytas angliavandenių, baltymų, riebalų ir kalorijų normas, tačiau nėra atsižvelgiama į kitų vertingų medžiagų, tokių kaip skaidulinės bei mineralinės medžiagos, vitaminai ar antioksidantai, kiekius. Vaikai gauna nemažą kiekį mėsos, tačiau menkos vertės – riebi, sunkiai virškinama mėsa yra patiekiama dažniau, nei, pavyzdžiui, šviežia, „gryna“ paukštienos krūtinėlė.“

Pasak „Tikra mityba“ direktorės Danguolės Gasparavičienės, vištiena yra puikus baltymų šaltinis ir statybinė organizmo medžiaga, būtina augančiam vaiko organizmui. Greitai ir lengvai virškinamą bei pasisavinamą vištieną rekomenduojama patiekti vaikams dažniau, nei riebią mėsą ar jos gaminius. Dažnai vaikams greta pusryčių košės patiekiami sumuštiniai su menkos maistinės vertės batonu bei virta, vadinama „daktariška“ dešra. Ir, nors abu produktai patenkina rekomenduojamų kalorijų kiekį, organizmui naudos iš jų nedaug. Pasak specialistės, panaši situacija yra ir su kitais produktais – vyrauja miltiniai, bulviniai patiekalai, riebūs padažai, trūksta šviežių daržovių ir vaisių, kurių, vietoj 400 g per dieną, vaikai gauna vos 200 g. Ekspertė apgailestauja, kad ugdymo įstaigose tinkamą mėsos paruošimą dažnai apriboja turima technologinė įranga ir vietoj konvekcinių krosnelių, kuriose galima ruošti patiekalus garuose, maisto gamybai tenka rinktis keptuves.

R. Bogušienė atkreipia dėmesį, kad Lietuvoje nėra vaikų sveikatai palankios mitybos ugdymo programos, kaip muzikos ar menų užsiėmimuose, nors, jos nuomone, valgymo kultūros vaikai turėtų būti mokomi jau nuo mažų dienų. Ekspertės teigimu, svarbu ne tik suplanuoti tinkamus valgiaraščius, bet ir ugdymo įstaigų virtuvės personalą bei likusią bendruomenės dalį išmokyti sąmoningumo ir keisti požiūrį į nusistovėjusius mitybos principus: „Darželiuose neretai girdžiu, kaip vaikai raginami suvalgyti viską, kas patiekta – tai nėra normalu. Vaikai patys žino, kiek jiems reikia suvalgyti, o suaugusieji, kurie dažnai galvoja kitaip, gali sutrikdyti įgimtą saikingumo jausmą. Be to, vaikų apetitą ir nuomonę apie patiekalą dažnai lemia išvaizda – jeigu maistas į lėkštę įdėtas netvarkingai ar skęsta padaže, greičiausiai vaikas jo valgyti nenorės.“ Anot specialistės, labai svarbu ne tik patiekti sveiką maistą, bet ir ugdyti vaiko žinias apie jį – pamokėlių metu pasakoti apie naudingus ir kenksmingus produktus, galimas pasekmes organizmui. Ikimokyklinio amžiaus vaikai turėtų žinoti, kodėl paukštienos krūtinėlė ar žuvis naudingesnė už mėsainį, vaisiai – už saldumynus, o arbata ar sultys – už gazuotus gėrimus.

Specialistės atkreipia dėmesį, kad dėl didėjančio mažamečių nutukimo  atsakomybę ypač turėtų jausti tėvai. Nors darželyje draudžiama patiekti rūkytus mėsos gaminius, produktus su iš dalies hidrintais riebalais, bulvių traškučius, itin sūrius ar saldžius produktus bei patiekalus, šie „skanėstai“ dažnai vaikus pasiekia namuose. Tėvai raginami ne tik riboti nerekomenduotinų produktų kiekį, bet ir rinktis kiek įmanoma sveikesnį maisto apdorojimą: virti vandenyje, troškinti ar kepti konvekcinėje krosnelėje. Taip pat patariama dažniau rinktis liesą mėsą – paukštieną, mitybą paįvairinti žuvimi, ankštinių kultūrų produktais, daržovėmis bei vaisiais. Svarbu atminti, kad vaikų valgymo kultūra pirmiausia formuojasi namuose, stebint tėvus ir ragaujant jų pagamintą maistą. Namie sveikai valgantis vaikas, tikėtina, ir mokykloje, ir po pamokų pirmenybę teiks kokybiškiems produktams.

Komentuoti

Skaitytojų komentarai (132)

Polly Green 2022-04-21 23:47

Am încercat diferite vrăjitori.. Unii dintre ei nu mi-au răspuns niciodată după ce am plătit și au fost escroci evidenti, unii chiar au funcționat pentru mine, dar din anumite motive nu a funcționat. Apoi am văzut un videoclip pe you-tube cu o persoană care spunea că a avut rezultate cu Dr Ilekhojie. În ciuda suspiciunilor și a tot ceea ce trecusem, mi-a arătat cu adevărat că este autentic. Să am încredere în el este probabil cea mai bună decizie pe care am luat-o vreodată în viață, deoarece fostul meu soț s-a întors la trei zile după ce Dr Ilekhojie a efectuat o vrajă de reuniune. Mi-am petrecut mult timp dorindu-mi să mai pot avea o șansă cu soțul meu, iar doctorul Ilekhojie m-a ajutat să fac asta și acum suntem fericiți împreună. Luați legătura cu Dr Ilekhojie dacă aveți nevoie de ajutor similar cu al meu. Sună-l la +2348147400259 sau e-mail: [email protected]

Lydia Zepa 2022-04-19 14:47

Numele meu este Lydia Zepa. Când bărbatul meu m-a părăsit, am fost traumatizat și cu inima zdrobită și nu m-am putut obține luni de zile. Am făcut tot ce am putut să-l recuperez, dar fără rezultat. Am plecat într-un alt oraș, sperând să o iau de la capăt. Am intrat în contact cu un alt bărbat cu care am încercat tot posibilul să fiu, dar nu am reușit pentru că nu puteam să-l iubesc. Știam că încă iubesc și îmi doresc bărbatul înapoi la mine. Așa că am început să caut ajutor și atunci l-am găsit pe DR ISIKOLO din diferite puncte de vedere, am citit despre el. Am vorbit și l-am făcut să înțeleagă tot ce trebuia să știu și am crezut în el și am respectat procedurile. A lucrat pentru mine și a restabilit dragostea și legătura dintre mine și bărbatul meu și, după 48 de ore, așa cum a promis, omul meu m-a căutat și am vorbit și a coborât să mă vadă unde sunt și am inventat lucrurile și am devenit din nou fericiți împreună. DR ISIKOLO este de încredere și te poate ajuta și pe tine dacă îl contactezi pentru orice. Doar trimite-i prin WhatsApp +234-8133261196 sau e-mail-i prin: [email protected]

Ashev Zirkov 2022-04-18 10:55

Când l-am găsit pe doctorul Ilekhojie, aveam o nevoie disperată să-l aduc înapoi pe fostul meu soț. M-a părăsit pentru o altă femeie și am rămas în întuneric. S-a întâmplat atât de repede și nu am avut niciun cuvânt de spus în această situație. Tocmai m-a părăsit după 6 ani de căsnicie fără nicio explicație. Îl contactez pe Dr. Ilekhojie prin e-mailul său și a efectuat o vrajă de reconciliere pentru a ne ajuta să ne întoarcem împreună. În mai puțin de 48 de ore după ce a făcut această vrajă, soțul meu a început să mă sune și s-a simțit îngrozitor pentru ceea ce tocmai m-a supus. A spus că am fost cea mai importantă persoană din viața lui și știe asta acum. Relația noastră este acum puternică și stabilă. Vă mulțumesc domnule pentru munca pe care ați făcut-o pentru mine. Tu ești Dumnezeu trimis pentru a restabili căsătoria și relația rupte. Îl recomand cu căldură pe Dr. Ilekhojie oricui are nevoie de ajutor. E-mailul lui: [email protected] De asemenea, îl puteți pe Whatsapp la +2348147400259